steunpunthuiselijkgeweld

Gevolgen bij kinderen

Kinderen zijn heel vaak getuigen van partnergeweld. Kinderen die getuige zijn (geweest) van geweld tussen hun ouders hebben een grote kans om later zelf ook dader of slachtoffer te worden van huiselijk geweld. Want vergis je niet: kinderen horen en zien meer dan je denkt. Ze voelen de spanningen in het gezin feilloos aan. Kinderen willen dat het geweld ophoudt; ze voelen zich verantwoordelijk voor wat er gebeurt en zijn vaak bang dat hun gedrag escalatie veroorzaakt. Vaak weten de kinderen niet waar ze naartoe moeten met hun problemen. Uit onderzoek is gebleken dat het een kind net zo erg beschadigt wanneer het getuige is van huiselijk geweld als wanneer het slachtoffer kindermishandeling.

Kinderen die getuige zijn geweest van geweld in de thuissituatie, kunnen verschillende problemen ontwikkelen. Dit kunnen zowel psycho-somatische als gedragsmatige problemen zijn. Bij psycho-somatische problemen gaat het om elke lichamelijke stoornis die psychisch bepaald wordt: bv. onvoldoende energie en weerstandsvermogen, spanningen, overgevoeligheden, lichamelijke klachten zonder medische verklaring. Gevoelens van schaamte en angst en eerlijkheid maken meestal deel uit van de klachten. Gedragsmatige problemen hebben te maken met sociaal ongewenst gedrag. Je kunt hierbij denken aan, conflicten maken, liegen, brutaal zijn en agressief zijn. Getuige zijn van geweld vergroot de kans op een gewelddadige relatie in het volwassen leven. In de meeste situaties gaat het om geweld van de (stief-)vader tegen de moeder.

Hieronder staan de signalen vermeld waar kinderen last van kunnen krijgen als ze getuige zijn van huiselijk geweld.

Het kind
- schaamt zich
- kan zich moeilijk concentreren op school
- neemt liever geen vrienden of vriendinnen mee naar huis
- heeft vaak hoofdpijn of buikpijn
- slaapt slecht
-  hoort soms geschreeuw en klappen in de kamer en dat maakt het kind bang
- voelt dat er een nare, dreigende sfeer in huis hangt

Herken de signalen bij geweld tegen kinderen
Een veilig thuis, een beschermde plek. Het is de basis voor een gezonde ontwikkeling van kinderen tot zelfstandige volwassen burgers. Vele duizenden kinderen in Nederland leven echter dagelijks in angst. Kinderen die worden geslagen, verwaarloosd, misbruikt, vernederd of genegeerd óf die moeten toekijken als één van hun ouders geweld wordt aangedaan. Kinderen worden vaak ook zelf mishandeld. Herken de signalen als er geweld gebruikt wordt tegen een kind.

Lichamelijke signalen
- Onverklaarbare blauwe plekken, schaafwonden, kneuzingen, botbreuken
- Krab-, bijt- of brandwonden
- Littekens
- Slechte verzorging wat betreft kleding, hygiëne, voeding
- Onvoldoende geneeskundige/tandheelkundige zorg
- Achter in ontwikkeling (motoriek, spraak, taal, emotioneel, cognitief)
- Psychosomatische klachten: buikpijn, hoofdpijn, misselijk etc.
- Vermoeidheid, lusteloosheid
- Genitale of anale verwondingen
- Jeuk of infectie bij vagina of anus
- Opvallend vermageren of dikker worden
- Recidiverende urineweginfecties of problemen bij het plassen
- Niet zindelijk (vanaf 4 jaar)
- Afwijkende groei- of gewichtscurve
- Kind dat niet goed gedijt
- Kind komt steeds bij andere artsen/ziekenhuizen
- Houterige manier van bewegen (benen, bekken ‘op slot’)
- Pijn bij lopen en/of zitten
- Overdraagbare aandoening
- Slaapproblemen
- Voeding/eetproblemen

Sociaal-emotionele en gedragssignalen
- Extreem zenuwachtig, gespannen, angstig of boos
- Teruggetrokken gedrag
- In zichzelf gekeerd, depressief
- Passief, meegaand, apathisch, lusteloos
- Kind is bang voor de ouder
- Plotselinge verandering in gedrag
- Veel aandacht vragen op een vreemde manier
- Niet bij de leeftijd passende kennis, gedrag of omgang met seksualiteit
- Vastklampen of veel afstand houden
- Angst of schrikreacties bij onverwacht lichamelijk contact
- Zelfverwondend gedrag
- Overijverig
- Jong of ouwelijk gedrag
- Stelen, brandstichting, vandalisme
- Altijd waakzaam
- (Angst voor) zwangerschap
- Lichaam stijf houden bij optillen
- Angstig bij het verschonen
- Extreem verantwoordelijkheidsgevoel
- Niet spelen met andere kinderen (vanaf 3 jaar)
- Afwijkend spel (ongebruikelijke thema’s die kunnen wijzen op kindermishandeling)
- Snel straf verwachten
- Gebruik van alcohol of drugs
- Agressieve reacties naar andere kinderen
- Geen interesse in speelgoed/spel